Tienduizend schilpadden

Geplaatst in: Madagaskar | 0

door Beer Visser.

Ik ben aangekomen in het zuidwesten van Madagaskar, in Tulear waar in april het onwaarschijnlijke aantal van tienduizend stralenschildpadden is aangetroffen in een leegstaand huis. Het pand was van onder tot boven afgeladen met deze prachtige – en daarom ernstig bedreigde – schildpadden om waarschijnlijk naar China en Zuidoost-Azië te worden verscheept. Daar bieden verzamelaars grof geld voor ze vanwege hun bijzondere schild. De overlevende dieren zijn overgebracht naar een opvang ten noorden van Tulear. Daar werken vrijwilligers dag en nacht om de ernstig verwaarloosde dieren er weer bovenop te helpen. 574 hebben de eerste week niet overleefd.

 

Zoals veel dieren hier zijn stralenschildpadden niet alleen endemisch aan Madagaskar, maar ook aan een specifiek gebied in het land. Deze beschermde schildpad komt uitsluitend voor in het doornig struikgewas ten zuidwesten van het land. In de jaren 90 werd het aantal stralenschildpadden geschat op 12 miljoen, in 2013 op 6 miljoen, en inmiddels is hun aantal opnieuw gehalveerd. Er zijn vandaag de dag waarschijnlijk nog maar zo’n 3 miljoen schildpadden over. Dat er nu duizenden uit het wild zijn geplukt en in een huis in Tulear zijn gepropt, zegt ook iets over de lokale autoriteiten. Want er wordt regelmatig gecontroleerd door politie en de gendarmerie. Het kan niet anders dan dat er in ruil voor steekpenningen de andere kant op is gekeken. Maar ik kom ook Malagassiërs tegen die zich met hart en ziel inzetten voor de natuur van hun land. Ik heb het mailadres van één van hen, de dierenarts die zich momenteel over de schildpadden in Tulear ontfermt. Ik mail haar om te vragen of ze tijd heeft voor een afspraak.

 

Ze stuurt me gelijk een mailtje terug. Daarin schrijft ze me graag te woord te willen staan, maar dat ze daar toestemming van haar baas voor nodig heeft. Ik ben hier een beetje verbaasd over: ik wil geen officieel onderhoud maar haar persoonlijke verhaal. Dezelfde avond nog krijg ik een mailtje van haar baas. Ook hij wil me graag verder helpen maar, zo schrijft hij, daarvoor is eerst een akkoord nodig van de verantwoordelijke ambtenaar van het Ministerie van Water en Bossen. Omdat ik er geen zin in heb de stroperige Malagassische bureaucratie in te worden gezogen, stuur ik een beleefd mailtje terug waarin ik uitleg dat ik vooral geïnteresseerd ben in de mensen in het veld en het lot van de schildpadden en dat ik er graag wat aandacht voor wil vragen in Nederland maar ook dat ik niemands kostbare tijd wil verdoen.

 

Maar die avond krijg ik een mail van mevrouw de directrice zelf. In haar toon meen ik al enige irritatie te lezen (ik had haar als eerste moeten benaderen), maar ze nodigt me toch uit de volgende dag bij haar langs te komen in het Huis van de Prefectuur. Ik heb het donkerbruine vermoeden dat ze vooral op haar strepen wil gaan staan en overweeg helemaal niet meer te reageren. Ik heb tenslotte geen onderhoud met haar nodig om over deze schildpadden te schrijven. Bij de NGO die de schildpadden opvangt, werken mensen die me veel meer kunnen vertellen en de organisatie is gewoon te bezoeken voor publiek. Maar mijn nieuwsgierigheid wint het van mijn tegenzin. Ik bevestig onze afspraak en sta de volgende dag precies op tijd voor haar deur. Die staat open en onze blikken kruisen voordat ze die van haar minzaam over mij heen laat glijden. Ze drukt op een bel, waarop haar assistente verschijnt aan wie ze opdraagt aan mij te vragen op een stoel in de gang plaats te nemen. De toon is gezet. Gedurende de tijd die ik zit te wachten, zie ik haar medewerkers op hun tenen in een boogje langs haar deur lopen. Iedereen fluistert. Een man buigt zijn lichaam bijna in een hoek van 90 graden voorover voordat hij haar kamer durft binnen te lopen. Ze laat me twintig minuten op die stoel zitten. Dan heb ik er genoeg van. Ik zeg de assistente goedendag en wandel langs de open deur van Madame la Directrice het gebouw weer uit naar de overkant.
Daar bevindt zich namelijk het Cedratom museum. Een stoffig maar charmant museum waar ik mijn tijd veel beter kan besteden. Het staat vol met uiteenlopende historische lokale objecten waaronder het ei van een olifantsvogel, de grootste vogel die ooit heeft geleefd. De vogel is zo’n zeshonderd jaar geleden door de mens uitgeroeid. Een droevige voorbode van het lot van de stralenschildpad?

 

Die avond kom ik in mijn hotel voor het eerst een Malagassisch opinieblad tegen. De aankomende verkiezingen en de rellen die de afgelopen maand in de hoofdstad plaatsvonden, voeren hierin uiteraard de boventoon. “La classe politique une fois au pouvoir oublie que le pouvoir n’est pas synonyme d’arrogance, que l’autorité qu’il confère ne s’exerce pas d’une manière totalitaire et dictatoriale,” aldus Noro Razafimandimby in de redactionele column. Die kan Madame la Directrice in ieder geval in haar zak steken. Fingers crossed voor de echte werkers en de kritische denkers in dit land. En voor de stralenschildpad…

 

Meer informatie over hulp aan de schildpadden is te vinden op:
http://www.turtlesurvival.org/